Trong những năm gần đây, mô hình nông nghiệp tuần hoàn (VAC) không chỉ được xem là một giải pháp sản xuất bền vững mà còn là một hệ sinh thái mang lại lợi ích đa chiều cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau. Từ người nông dân trực tiếp sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng, từ các tổ chức hỗ trợ đến chính quyền địa phương – tất cả đều đóng vai trò và đồng thời hưởng lợi từ mô hình này. Trường hợp mô hình trồng rau hữu cơ tại Huế là một minh chứng rõ nét cho hiệu quả lan tỏa đó.
Trước hết, nhóm hưởng lợi rõ ràng nhất chính là người nông dân – những người trực tiếp tham gia sản xuất. Trong mô hình VAC, nông dân không còn phụ thuộc quá nhiều vào các yếu tố đầu vào như phân bón hóa học hoặc thuốc bảo vệ thực vật. Thay vào đó, họ tận dụng nguồn phân chuồng, rác thải hữu cơ và cỏ dại để ủ thành phân bón tự nhiên. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, từ đó nâng cao lợi nhuận. Không chỉ vậy, việc sản xuất theo hướng hữu cơ còn giúp cải thiện chất lượng đất, giảm rủi ro sâu bệnh và tạo ra môi trường canh tác an toàn hơn cho chính người lao động.
Bên cạnh người sản xuất, người tiêu dùng – đặc biệt là học sinh và các trường học – cũng là đối tượng hưởng lợi quan trọng. Trong mô hình tại Huế, rau sạch được cung cấp trực tiếp cho các trường học trên địa bàn phường Kim Long và thành phố Huế. Điều này đảm bảo nguồn thực phẩm an toàn, không tồn dư hóa chất độc hại, góp phần bảo vệ sức khỏe của học sinh. Trong bối cảnh vấn đề an toàn thực phẩm đang ngày càng được quan tâm, việc tiếp cận nguồn rau sạch, có nguồn gốc rõ ràng là một lợi ích không nhỏ đối với cộng đồng.
Không thể không nhắc đến vai trò và lợi ích của các tổ chức hỗ trợ, đặc biệt là các tổ chức phi chính phủ và các trung tâm phát triển. Trong mô hình này, các tổ chức đã tài trợ về tài chính, kỹ thuật và cơ sở hạ tầng như hệ thống tưới nhỏ giọt và tưới phun mưa. Đổi lại, họ có cơ hội triển khai các dự án phát triển bền vững, kiểm chứng hiệu quả của các giải pháp can thiệp và nhân rộng mô hình ra các địa phương khác. Đây là mối quan hệ hai chiều, trong đó cả cộng đồng và tổ chức đều đạt được mục tiêu của mình.
Chính quyền địa phương cũng là một bên hưởng lợi gián tiếp nhưng rất quan trọng. Việc phát triển các mô hình nông nghiệp tuần hoàn giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải nông nghiệp gây ra, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Ngoài ra, mô hình còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Đối với các đô thị như Huế, nơi đang hướng đến phát triển xanh và bền vững, những mô hình như vậy có ý nghĩa chiến lược trong quy hoạch và quản lý đô thị.
Một nhóm đối tượng khác cũng được hưởng lợi là các cơ sở giáo dục và sinh viên. Các mô hình thực tế như vườn rau hữu cơ tại Huế trở thành “phòng thí nghiệm sống”, nơi sinh viên có thể tham quan, học tập và nghiên cứu. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các ngành như công nghệ thực phẩm, nông nghiệp hay môi trường. Thay vì chỉ học lý thuyết, sinh viên được tiếp cận với thực tiễn sản xuất, từ đó nâng cao kỹ năng và tư duy ứng dụng.

Xét về không gian, mô hình nông nghiệp tuần hoàn mang lại lợi ích cho cả khu vực nông thôn và đô thị. Ở vùng ven đô, nơi quỹ đất còn tương đối linh hoạt, mô hình VAC giúp tận dụng hiệu quả tài nguyên đất và nước. Đồng thời, việc cung cấp thực phẩm tại chỗ giúp giảm chi phí vận chuyển và hạn chế phát thải khí nhà kính. Đây là một lợi ích môi trường quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay.
Về dài hạn, toàn xã hội là đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ mô hình này. Khi nông nghiệp chuyển sang hướng tuần hoàn, lượng chất thải được giảm thiểu, tài nguyên được sử dụng hiệu quả hơn và hệ sinh thái được bảo vệ tốt hơn. Điều này không chỉ góp phần đảm bảo an ninh lương thực mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Tóm lại, mô hình nông nghiệp tuần hoàn không chỉ mang lại lợi ích cho một nhóm đối tượng riêng lẻ mà còn tạo ra giá trị cho toàn bộ chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu dùng. Sự thành công của mô hình tại Huế cho thấy, khi các bên cùng tham gia và chia sẻ lợi ích, nông nghiệp không chỉ là hoạt động kinh tế mà còn trở thành một hệ sinh thái phát triển hài hòa và bền vững.